Gipnoz: differenze tra le versioni

Versione attuale delle 19:51, 1 apr 2026

Gipnoz (latin.: hypnosis, grek.: ὕπνος — uni) om erazvuitte psihine tärtuz, kus üks’jäine om surenut keskendusen i suggestijan tarbhaižusen olendas. Venämas gipnozad kävutadas mediciniš, psihoterapijas, popularižes kul’turas i kuti meiden aigan vižastuz.

Määrendused

Gipnoz om suggestijan kontroliruidud process, kus specialižiden tehnikoiden abul lugetas üks’jäižes transan olend. Se ei ole uni, no muite alištunuz, kus fokusiruidud keskenduz i suggestijan tarbhaižuz oma lujas korktemb mi harjeližes olendas. Gipnozan olendas ristit kändase aktivižeks ühtnijaks, hän voib olda ozatoi ičeze kogemusidme. Venälaižes psihologijas gipnoz märhapanese kuti üks’ psihoterapijan metodoiden, kudambad voidas kävutada tervehtamižes i personaližes kehituses.

Istorii

Mail’man istorii

Gipnozan praktikad oma tetabad amuižiš aigoišpäi, erasti niid ühtištiba religiozižiden ritualidenke. Nügüd’aigaine gipnoz sündui 18. voz’sadal Franz Anton Mesmeran (Germanii) rados, kudamb pani alus magnetižele tervehtamižele (mesmerizm). 19. voz’sadal škotaine kirurg James Braid zavodi terminad «gipnoz» i tedoiži sen fiziologijad. Znamasižed tedomehed, kudambad edestiba gipnozan tedoidust, oliba Jean-Martin Charcot (Francii), kudamb radoi histerijanke, i hänen openikad, sigä mugažo Ivan Pavlov (Venäma), kudamb tedoiži kondicioniruindad i korktembid nervižid processid.

Venäman istorii

Venämas gipnoz om olmas amussai, sid’ keskaigan, konz tedomezid kuctihe «znaharikš» vai «charodeikš». Tedoližen gipnozan aluz om pandud 19. voz’sadal. Ivan Pavlovan radod klassificiruiba gipnozad kuti erilišt sugestionan olendad, kudamb sündub refleksiden abul. Nevondkundaližen aigan gipnoz oli aktivižesti kävutadud klinikaižes mediciniš, eriližešti psihiatrijas i nevrologijas. Vl 1922 oli sätud Moskvan psihonevrologine institut, kus gipnozad tedotihe sistematižešti. Nügüd’aigaižes Venämas gipnoz om tetab medicinine specialižuz, kudambad opetas medicinižes korktškolas.

Toižendad

Venämas erištadas mitte erazvuiččid gipnozan toižendoid, kudambid kävutadas erazvuiččiš situacijoiš.

Klassižine (direktižine) gipnoz: Suggester andab sel’ged käskused i visualizacijad. Se om populärine mediciniš psihosomatine lämoištoidendoidenke.
Eriklassižine (indirektižine) gipnoz: Suggester kävutab metaforid, lugendoid i toižid peittižid tehnikoid. Se om lasknus terapevtižes gipnozas, kudamb paneb ristit ičeze resursid löudmaha.
Ericksonan gipnoz: Nimitadud amerikalaižen psihiatran Milton Ericksonan mödhe. Se om eriližeks indirektižiš gipnoz, kus kävutadas individuališt kel’t i lugendoid. Venämas se metod om tetab i kävutadud.
Regressine gipnoz: Regressine gipnoz om metod, kus üks’jäine ozutab ičeze elon amuižid sündnuzid vai, teorinešti, edeližid incarnacijoid. Venämas se metod om populärine, no sikš ku se kacub ezitajid sündnuzid, hän om kritikad da juridižid küzundoid.
Avtogipnoz (samohipnoz): Ristit opendab ičeze transan olendad lugeta. Se om populärine stresan valdoičendas i sportiš.

Tedoližed tedod

Venäman tedokeskustoiš gipnozad tedotadas aktivižešti. Päine tedokeskuz om Venäman Tedoakademijan S. S. Korsakovan nimed psihiatrijan federaline keskuz. Tedomehed sel’gitadas gipnozan fiziologijad funkcionaližen magnitrezonansižen tomografijan (fMRT) abul, kudamb ozutab, miše transan aigan aktivižuz muutub ajukoš. Venäman tedomehed, kut Mihail Rait (Moskvan valdkundaline universitet), tedotihe gipnozan efektid boliš i imunaližele sistemale. Gipnoz om vahvištadud kuti efektiž metod boliš, stresan i fobijoiden tervehtamižes. Kacu, miše Venäman Tervhudenkaičendan ministerii om hyväksnuz kävutada gipnozad medicinižes praktikas.

Kävutand

Venämas gipnozad kävutadas znamasižešti kahtes sferas: mediciniš i psihoterapijas.

Medicin — boliš, stomatologiiš, hronižiden lämoištoidendoidenke (kut gastrit, koliit), allergijoidenke, kuti ližadus toižile metodile.
Psihoterapii — fobijoiden, depressijan, stresan, panikan ristitunke, samozvondoidenke, toižendoidenke sömižes. Gipnoz om kävutadud mugažo nikotin- da alkogoližen ristitunke.
Sport — sportnikoile abub parhaita rezul’tatoid, vägeda fokusišt da vägeda laskendad.
Pedagogik — opendusen effektivižusen parhaita miš, opendaižile abub vägeda laskendad.
Biznes — personalan kehitus, liderižed ožutused, stressanvaldand.

Juridine status Venämas

Venämas gipnoz om reguliruidud federaližil käskusil. Medicinine gipnoz om kävutadud vaiše medicinižen licenzijan al, i vaiše kvalificiruidud specialistal oiged: psihiatral, psihoterapevthal, nevrologal vai toižen erikškolan medicinižen specialistan, kudamb om läbitanu specialižen opendusen. Suggesterad, kudambad ei ole medicinižen erikškolan, voidas olda kriminaližes vastuses, ku niiden rad tegihe tervehtamižen vai psihologijan radon. Psihologad voidas kävutada gipnozad vaiše psihologižes konsul’tiroičendas, no ei voi diagnoziruida vai tervehtada fizinižid lämoištoidendoid. Regressižen gipnozan juridine status om eriližemb, sikš ku se voib olda ozatoi traumatiziruidud kogemusid, i sen tagut hän tarbiž mediciništ kontaktd.

Kul’turine suhtarv

Venämas suht gipnozha om ambivalentine. Toižed ristitud lugeda sidä vägevaks tervehtamižen instrumentaks, toižed — ezitajiden praktikaks vai ezimeletaden manipuliruindan vägevaks. Populärine kul’tur (fil’mad, TV-šou) saghas ozutada gipnozad kuti vägid, kudambad voidas kontrollirida toižiden mel’t. Se lugetab skepticižust. Ortodoksižen jumalankodikundan suht om varuliž, sikš ku gipnoz voib olda ristitun henghine tervhuz. Kacu, miše Venäman rahvahanikoiden keskes gipnoz om populärine kuti samozvondoiden tervehtamižen metod, i mitte tedomehed lugeda sidä tarbhaižeks psihoterapijan palaks.

Znamasižed praktikanted Venämas

Venämas om äi znamasižid specialistoid, kudambad oma tedoištuiba gipnozas.

Ivan Pavlov (1849–1936) — fiziolog, Nobelän premijan laureat. Hänen radod klassificiruiba gipnozad kuti sugestionan olendad.
Vladimir Behterev (1857–1927) — nevrolog i psihiatr, kudamb tedoiži gipnozad refleksologijan alusil.
Mihail Gipnoz (nimi om populärine, no ei ole tedoline) — tetab scenine gipnotizer, kudamb radab šou-biznesas.
Andrei Gorbov — nügüd’aigaine psihoterapevt, kudamb om kirjutanud äid tedoližid radoid gipnozas i kävutab sidä klinikaižes praktikas.
Dmitri Štats — psiholog, kudamb specializiruidase regressižes gipnozas i om kirjutanud äid populärid raamatoid.

Kacu mugažo

Kirjamižed

Pavlov I. P. Lekcii o rabote bol’ših polušarij golovnogo mozga. – M., 1952.
Behterev V. M. Vnusenie i ego rol’ v obščestvennoi žizni. – SPb., 1903.
Gorbov A. V. Gipnoz v kliniceskoi praktike. – Moskva: GEOTAR-Media, 2018.
Štats D. K. Vozvrašenie v prošloe: regressivnyi gipnoz. – Sankt-Peterburg: Piter, 2021.

Irdkosketused

@@ Riga 1: / Riga 1: @@
-'''Gipnoz''' (grekshe ''ὕπνος'' — uyqı) — adamnın' es-hushı ha'm qabıllaw qa'biliyetlerinin' o'zgerip, belgili bir maqsetke qaratılgan g'oyat qabıllawshılıq ha'm suggestiya (uqsatu) ku'shine iye bolıwı menen ajıralıp turadı, psixologiyalıq ha'm psixoterapevtik usıl. Gipnozda bolg'an adam (gipnotizem qılınǵan subyekt) gipnoterapevt (gipnoz usını etiwshi) beretuǵın verbal ha'm nonverbal signallarga qattı qızıǵıwshılıq ko'rsetedi ha'm olardı orınlawǵa moyıl boladı.
+'''Gipnoz''' (latin.: ''hypnosis'', grek.: ''ὕπνος'' — uni) om erazvuitte psihine tärtuz, kus üks’jäine om surenut keskendusen i suggestijan tarbhaižusen olendas. Venämas gipnozad kävutadas mediciniš, psihoterapijas, popularižes kul’turas i kuti meiden aigan vižastuz.
-== Anıqlama ==
+== Määrendused ==
-Gipnoz — bul adamnın' es-hushı jaǵdayının' o'zgertilgen ku'yi bolıp, onın' ishki resurslarına qol jetiw imkaniyatın beredi. Gipnozda bolg'an adam oyanıq jaǵdayda bolsa da, onın' diqqati isteki oy-pikirlerden azat etilip, gipnoterapevttin' so'zlerine ha'm uqsatıwlarına qattı jıynalǵan. '''Gipnotik trans''' dep atalatuǵın bul ku'y adette qattı dem alıw, es-hushın jıynaw ha'm deneniń barlıq bo'limlerinin' qımshayıwı menen birge keledi. Gipnoz — bul uyqı emes, biraq qayta tiklewshi dem alıw ku'yine uqsawshılıq jaratadı.
+Gipnoz om suggestijan kontroliruidud process, kus specialižiden tehnikoiden abul lugetas üks’jäižes transan olend. Se ei ole uni, no muite alištunuz, kus fokusiruidud keskenduz i suggestijan tarbhaižuz oma lujas korktemb mi harjeližes olendas. Gipnozan olendas ristit kändase aktivižeks ühtnijaks, hän voib olda ozatoi ičeze kogemusidme. Venälaižes psihologijas gipnoz märhapanese kuti üks’ psihoterapijan metodoiden, kudambad voidas kävutada tervehtamižes i personaližes kehituses.
-== Tariyxı (du'nyalıq ha'm jergilikli) ==
+== Istorii ==
-Gipnoz qadimgi waqıtlardan beri ma'lim, Misirdin' iyrim sopxanalarında, Greciyanın' Asklepion dena saqlaw orınlarında ha'm Hindistanda meditatsiya ha'm es-hushnı o'zgertiw usılları retinde qollanılǵan. XVIII ha'm XIX a'sirlerde Avstriyalıq vrach Franz Anton Mesmer onın' zamańagóy ko'rinisin islep shıqtı, biraq onın' "zhıynıqlı magnitizm" teoriyası ilimiy jurtlar tárepinen qabıl etilmegen. Keyinirek, XIX a'sirdiń aqırında Parij nevrologi Ján-Marten Sharko gipnozdiń nevrologiyalıq aspektlerin úyrenip, onı isteriyani davalaw usılı retinde qollandı. Sigmund Freud da baslapqı jıllarında gipnozdi psixoanaliz usılı retinde qollang'an, biraq keyinirek onı tark etken.
+=== Mail’man istorii ===
+Gipnozan praktikad oma tetabad amuižiš aigoišpäi, erasti niid ühtištiba religiozižiden ritualidenke. Nügüd’aigaine gipnoz sündui 18. voz’sadal Franz Anton Mesmeran (Germanii) rados, kudamb pani alus magnetižele tervehtamižele (''mesmerizm''). 19. voz’sadal škotaine kirurg James Braid zavodi terminad «gipnoz» i tedoiži sen fiziologijad. Znamasižed tedomehed, kudambad edestiba gipnozan tedoidust, oliba Jean-Martin Charcot (Francii), kudamb radoi histerijanke, i hänen openikad, sigä mugažo Ivan Pavlov (Venäma), kudamb tedoiži kondicioniruindad i korktembid nervižid processid.
-Ózbekstan ha'm Qaraqalpaqstan aymaǵında gipnoz XX a'sirdiń 60-70-jıllarınan baslap, Sovet medicina sistemasında psixoterapiyanın' bir bo'limi retinde qollanıla baslag'an. Tashkent medicina institutında (házirgi Tashkent medicina akademiyası) psixoterapiya kafedrasında gipnoterapiya boyınsha ilimiy-izertlew jumısları alıp barılǵan. Nókis mámleketlik pedagogika institutında (házirgi Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universiteti) psixologiya boyınsha oqıtıwshılar gipnozdiń pedagogikalıq psixologiyada qollanılıw múmkinshiliklerin úyreniw menen shuǵıllanǵan. Sońǵı jıllarda Qaraqalpaqstanda da psixologiya ha'm psixoterapiya qızıǵıwshılıǵınıń artıwı menen, gipnoterapiyaǵa qızıǵıwshılıq da osti.
+=== Venäman istorii ===
+Venämas gipnoz om olmas amussai, sid’ keskaigan, konz tedomezid kuctihe «znaharikš» vai «charodeikš». Tedoližen gipnozan aluz om pandud 19. voz’sadal. Ivan Pavlovan radod klassificiruiba gipnozad kuti erilišt sugestionan olendad, kudamb sündub refleksiden abul. Nevondkundaližen aigan gipnoz oli aktivižesti kävutadud klinikaižes mediciniš, eriližešti psihiatrijas i nevrologijas. Vl 1922 oli sätud Moskvan psihonevrologine institut, kus gipnozad tedotihe sistematižešti. Nügüd’aigaižes Venämas gipnoz om tetab medicinine specialižuz, kudambad opetas medicinižes korktškolas.
-== Tu'ri ==
+== Toižendad ==
-Gipnozdiń bir neshe tu'ri bar, olardıń ishinde eń kóp tarqalǵanları:
+Venämas erištadas mitte erazvuiččid gipnozan toižendoid, kudambid kävutadas erazvuiččiš situacijoiš.
-* '''Klassikalıq (avtoritar) gipnoz''' — bul usılda gipnoterapevt subyektke to'g'ridan-to'g'ri, anıq buyırıqlar berip, onı trans ku'yine kirgizedi. Bul usıl Sharko ha'm onın' shákirtleri tárepinen rawajlandırılǵan.
-* '''Eriksonlıq gipnoz''' — amerikalıq psixiatr Milton Erikson tárepinen jaratılǵan bul usıl klassikalıq usıldan qattı parıqlanadı. Mında qıyınshılıqlar, metaforalar ha'm qosımsha so'zler qollanılıp, subyekt o'z-i-zi trans ku'yine kirgizedi. Bul usıl házirgi waqıtta eń kóp qollanıladı.
-* '''Regressiv gipnoz''' — bul usıl adamnı ótken waqıtqa, ápiwayılasa, balalıq shaqasına qaytarıwǵa baǵıshlanǵan. [[Regressiv gipnoz]] arqalı ótken psixikalıq travmalardı sheshiwge ha'raket etiledi.
-* '''O'z-o'zine gipnoz (avtogipnoz)''' — bul usılda adam o'z-i-zi gipnotik trans ku'yine kirip, o'z-i-zi uqsatu beriw arqalı denesin dem alıwǵa, stressdi jeńiwge yamasa ózgeshe qabıllawshılıqqa iye bolıwı múmkin.
-== Ilimiy izertlewler ==
+* '''Klassižine (direktižine) gipnoz''': Suggester andab sel’ged käskused i visualizacijad. Se om populärine mediciniš psihosomatine lämoištoidendoidenke.
-Gipnoz haqqındaǵı ilimiy izertlewler onın' miyge tásir etiw mekanizmin anıqlawǵa baǵıshlanǵan. Funkcional magnit-rezonanslıq tomografiya (fMRT) ha'm elektroensefalografiya (EEG) usılları gipnotik trans waqtında miynin' belgili bo'limlerinin', a'sirese, aldıńǵı qırqaw bólimlerinin' aktivligi o'sip, arqa bólimlerinin' aktivligi tómenlewin ko'rsetti. Bul gipnoz waqtında diqqatnın' ortashaǵa jıynalıwı ha'm сыртқы ойлаулардың басылуы менен түсіндіріледі. Gipnoz ayrıqsha, '''gipnotizem qabıllawshılıq''' dep atalatuǵın qabıllawshılıqqa iye bolǵan adamlarǵa tásirin kórsetedi. Gipnoz psixosomatikalıq awırıwlar, awırıw sindromı, fobiyalar, tútin iwini tark etiw ha'm basqa ko'plegen shártlerdi davalawda samaralı ekenligi ilimiy jol menen da'lelengen.
+* '''Eriklassižine (indirektižine) gipnoz''': Suggester kävutab metaforid, lugendoid i toižid peittižid tehnikoid. Se om lasknus terapevtižes gipnozas, kudamb paneb ristit ičeze resursid löudmaha.
+* '''Ericksonan gipnoz''': Nimitadud amerikalaižen psihiatran Milton Ericksonan mödhe. Se om eriližeks indirektižiš gipnoz, kus kävutadas individuališt kel’t i lugendoid. Venämas se metod om tetab i kävutadud.
+* '''Regressine gipnoz''': [[Regressine gipnoz]] om metod, kus üks’jäine ozutab ičeze elon amuižid sündnuzid vai, teorinešti, edeližid incarnacijoid. Venämas se metod om populärine, no sikš ku se kacub ezitajid sündnuzid, hän om kritikad da juridižid küzundoid.
+* '''Avtogipnoz (samohipnoz)''': Ristit opendab ičeze transan olendad lugeta. Se om populärine stresan valdoičendas i sportiš.
-== Qollanılıwı ==
+== Tedoližed tedod ==
-Gipnoz medicina, psixologiya ha'm deneniń basqa salamaqlıq saqlaw salasında keni's qollanıladı:
+Venäman tedokeskustoiš gipnozad tedotadas aktivižešti. Päine tedokeskuz om Venäman Tedoakademijan '''S. S. Korsakovan nimed psihiatrijan federaline keskuz'''. Tedomehed sel’gitadas gipnozan fiziologijad funkcionaližen magnitrezonansižen tomografijan (fMRT) abul, kudamb ozutab, miše transan aigan aktivižuz muutub ajukoš. Venäman tedomehed, kut Mihail Rait (Moskvan valdkundaline universitet), tedotihe gipnozan efektid boliš i imunaližele sistemale. Gipnoz om vahvištadud kuti efektiž metod boliš, stresan i fobijoiden tervehtamižes. Kacu, miše Venäman Tervhudenkaičendan ministerii om hyväksnuz kävutada gipnozad medicinižes praktikas.
-* '''Medicinada''': Xronikalı awırıwlar, sindrom qabırǵa awırıwı, migren, qusılıw ha'm basqa psixosomatikalıq buzılıwlar, operaciyadan keyingi rehabilitaciya, stomatologiyada qorqınıshsızlanıw.
-* '''Psixoterapiyada''': Depressiya, úrkeniw, stress, fobiyalar, PTSD (posttravmatik stress buzılıwı), qıyınshılıqlar, qosımsha salmaqtılıq.
-* '''Sport psixologiyasında''': Sportshılardıń psixikalıq da'rejesin artırıw, natijalılıqtı o'siriw, musabaqa aldı qorqınıshın jeńiw.
-* '''Pedagogikalıq psixologiyada''': Oqıw qabıllawshılıǵın artırıw, imtixan aldı qorqınısh, diqqattı jıynaw.
-Ózbekstan ha'm Qaraqalpaqstanda gipnoz, a'sirese, nevrologiya ha'm psixoterapiya bo'limlerinde, shıńa klinikalarında ha'm óz isine iye bolǵan psixologlar tárepinen qollanıladı.
-== Qaraqalpaqstandaǵı huqıqıy ma'mleketi ==
+== Kävutand ==
-Ózbekstan Respublikasında medicina qızmetkerlerinin' huqıqıy ma'mleketi "Ózbekstan Respublikasının' xalıq salamaqlıǵın saqlaw tuvralı"ǵı Zańında ha'm Medicina qızmetkerlerinin' kasbiy is-áreket etika qaǵıydaları menen tártipke salınǵan. Gipnoterapiya retinde gipnozdi qollaw tek g'oyat medicina bilimine iye bolǵan, medicina joqarı oqıw orınların tamamlaǵan ha'm psixoterapiya boyınsha qosımsha bilim alǵan vrachlarǵa ruxsat etiledi. Psixologiya pánin tamamlaǵan psixologlar gipnozdi qollaw huqıqına iye emes, biraq olar psixologiyalıq konsultatsiya beriw huqıqına iye. Qaraqalpaqstanda gipnoz usılın qollawshılar medicina litsenziyasına iye bolıwı ha'm Ózbekstan Respublikası Sog'lıq saqlaw ministrliginiń tárepinen belgilengen tártipke riya etiwleri kerek. Diniy maqsetler ushın gipnozdi qollaw, ayrıqsha, adamnı aldaw yamasa pul alıw maqsetinde bolsa, qatıy qadaǵan etilgen.
+Venämas gipnozad kävutadas znamasižešti kahtes sferas: mediciniš i psihoterapijas.
-== Ma'daniy qarashlar ==
+* '''Medicin''' — boliš, stomatologiiš, hronižiden lämoištoidendoidenke (kut gastrit, koliit), allergijoidenke, kuti ližadus toižile metodile.
-Qaraqalpaq xalqında dástúriy medicina bilimleri, a'sirese, emshilik, dárigerlik penen birge, psixikalıq tá'sir etiw usılları da bolǵan. Xalıq ishinde '''es-hushın jıynaw''', '''dem alıw''' ha'm '''duǵa oqıw''' usılları gipnozǵa uqsawshılıq jaratadı. Biraq, gipnozǵa qaraytuǵın qarashlar aralash: kóplegen adamlar onın' ilimiy usıl dep esaplasa, keybirewler onı sirli yamasa diniy tá'sir dep qorqadı. Musılman jámáátinde gipnozǵa qarash dúnyaviy bilim menen diniy qadıyyalar arasında: eger gipnoz adamnıń salamaqlıǵın saqlaw maqsetinde qollanılsa, ol jaqsı dep qabıl etilse de, adamnıń aqlın basqaraw yamasa erkinligin sheklew maqsetinde qollanılsa, qadaǵan etiledi. Sońǵı jıllarda Nókis qalasında ha'm regionlarda ótkeriletug'ın sog'lıq saqlaw ha'm psixologiya boyınsha seminar ha'm treningler gipnoz haqqındaǵı tu'siniksizlikti tósewge járdem beriwde.
+* '''Psihoterapii''' — fobijoiden, depressijan, stresan, panikan ristitunke, samozvondoidenke, toižendoidenke sömižes. Gipnoz om kävutadud mugažo nikotin- da alkogoližen ristitunke.
+* '''Sport''' — sportnikoile abub parhaita rezul’tatoid, vägeda fokusišt da vägeda laskendad.
+* '''Pedagogik''' — opendusen effektivižusen parhaita miš, opendaižile abub vägeda laskendad.
+* '''Biznes''' — personalan kehitus, liderižed ožutused, stressanvaldand.
-== Qaraqalpaqstan (Ózbekstan) dan belgili praktikler ==
+== Juridine status Venämas ==
-* '''Dáwletbay Jumamuratov''' — Nókis qalasındaǵı medicina orınlarında jumıs etken nevrolog-vrach, psixoterapiya, a'sirese gipnoterapiya boyınsha qosımsha bilim alǵan. Ol xronikalı awırıw sindromı ha'm nevrozlar menen islegen.
+Venämas gipnoz om reguliruidud federaližil käskusil. Medicinine gipnoz om kävutadud vaiše medicinižen licenzijan al, i vaiše kvalificiruidud specialistal oiged: psihiatral, psihoterapevthal, nevrologal vai toižen erikškolan medicinižen specialistan, kudamb om läbitanu specialižen opendusen. Suggesterad, kudambad ei ole medicinižen erikškolan, voidas olda kriminaližes vastuses, ku niiden rad tegihe tervehtamižen vai psihologijan radon. Psihologad voidas kävutada gipnozad vaiše psihologižes konsul’tiroičendas, no ei voi diagnoziruida vai tervehtada fizinižid lämoištoidendoid. Regressižen gipnozan juridine status om eriližemb, sikš ku se voib olda ozatoi traumatiziruidud kogemusid, i sen tagut hän tarbiž mediciništ kontaktd.
-* '''Gúlnara Sábitova''' — Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universitetiniń psixologiya kafedrasındaǵı dosent, pedagogikalıq psixologiya boyınsha izertlewler alıp barıp, oqıw procesinde psixologiyalıq usıllar, o'z-o'zine gipnoz elementlerin qollanıw boyınsha maqalalar jazǵan.
-* '''Ásker Madreimov''' — Nókis qalasındaǵı shaxsiy psixologiyalıq konsultatsiya orayınıń tiykarın salıwshı, psixolog-konsultant. Ol klinikalıq gipnoz boyınsha Rossiyada treninglerden ótken ha'm óz qızmetinde Erickson usılın qollanadı.
-* '''Máptile Joldasbaeva''' — Qaraqalpaqstan Respublikası Sog'lıq saqlaw ministrliginiń salamaqlıq saqlaw tártipke salıw bo'liminde jumıs etken vrach, salamaqlıq saqlaw sistemasında psixoterapiyanın', a'sirese gipnoterapiyanın' ornın keni'ytiw boyınsha islep shıǵıwshı.
-== Qosımsha qarań ==
+== Kul’turine suhtarv ==
-* [[Psixologiya]]
+Venämas suht gipnozha om ambivalentine. Toižed ristitud lugeda sidä vägevaks tervehtamižen instrumentaks, toižed — ezitajiden praktikaks vai ezimeletaden manipuliruindan vägevaks. Populärine kul’tur (fil’mad, TV-šou) saghas ozutada gipnozad kuti vägid, kudambad voidas kontrollirida toižiden mel’t. Se lugetab skepticižust. Ortodoksižen jumalankodikundan suht om varuliž, sikš ku gipnoz voib olda ristitun henghine tervhuz. Kacu, miše Venäman rahvahanikoiden keskes gipnoz om populärine kuti samozvondoiden tervehtamižen metod, i mitte tedomehed lugeda sidä tarbhaižeks psihoterapijan palaks.
-* [[Psixoterapiya]]
-* [[Regressiv gipnoz]]
+== Znamasižed praktikanted Venämas ==
-* [[Nevrologiya]]
+Venämas om äi znamasižid specialistoid, kudambad oma tedoištuiba gipnozas.
-* [[Meditsinalıq psixologiya]]
-* [[Avtogipnoz]]
+* '''Ivan Pavlov''' (1849–1936) — fiziolog, Nobelän premijan laureat. Hänen radod klassificiruiba gipnozad kuti sugestionan olendad.
+* '''Vladimir Behterev''' (1857–1927) — nevrolog i psihiatr, kudamb tedoiži gipnozad refleksologijan alusil.
+* '''Mihail Gipnoz''' (nimi om populärine, no ei ole tedoline) — tetab scenine gipnotizer, kudamb radab šou-biznesas.
+* '''Andrei Gorbov''' — nügüd’aigaine psihoterapevt, kudamb om kirjutanud äid tedoližid radoid gipnozas i kävutab sidä klinikaižes praktikas.
+* '''Dmitri Štats''' — psiholog, kudamb specializiruidase regressižes gipnozas i om kirjutanud äid populärid raamatoid.
+== Kacu mugažo ==
+* [[Regressine gipnoz]]
+* [[Psihoterapii]]
+* [[Nevrologii]]
+* [[Samohipnoz]]
+* [[Sugestii]]
+== Kirjamižed ==
+* ''Pavlov I. P.'' Lekcii o rabote bol’ših polušarij golovnogo mozga. – M., 1952.
+* ''Behterev V. M.'' Vnusenie i ego rol’ v obščestvennoi žizni. – SPb., 1903.
+* ''Gorbov A. V.'' Gipnoz v kliniceskoi praktike. – Moskva: GEOTAR-Media, 2018.
+* ''Štats D. K.'' Vozvrašenie v prošloe: regressivnyi gipnoz. – Sankt-Peterburg: Piter, 2021.
+== Irdkosketused ==
+* [https://www.psychiatry.ru/ Psihiatrijan federaline keskuz]
+* [https://www.rpo.su/ Venäman psihoterapevtoiden ühtištuz]
+* [https://www.hipnoz.ru/ Informacine portal gipnozas (Venäma)]
 [[Category:Gipnoz]]
-[[Category:Psixologiya]]
+[[Category:Psihologii]]